Menu

Dzisiaj jest

poniedziałek,
20 lutego 2017

(51. dzień roku)

Święta

Poniedziałek, Rok A, I Dzień powszedni

Wyszukiwanie

Licznik

Liczba wyświetleń strony:
10149

Statystyki

statystyka

Zegar

 Adolf Juliusz Stapf – biografia.

 

Adolf Juliusz Stapf -  uro­dził się w Tarnopolu w roku 1862 jako syn Sylwestra Stapfa, dyrektora poczty oraz Walerii z domu Reid, córki tarnowskiego aptekarza. Po ukończeniu szkoły realnej, studiował w latach 1879-1884 na wydzia­le budownictwa Politechniki we Lwowie. Według relacji córek Adol­fa Stapfa, już podczas studiów, praktykował u swojego wuja, architek­ta Karola Polityńskiego. Współpracę tę kontynuował także po zakoń­czeniu nauki, pracując z Polityńskim przy budowie Tarnowskiej Kasy Oszczędności i kościoła księży filipinów w Tarnowie. W 1889 r. otrzy­mał koncesję na stanowisko miejskiego budowniczego w Tarnowie i rozpoczął samodzielną działalność budowlaną otwierając w tym roku własne biuro architektoniczne.

            Adolf Juliusz Stapf przedstawia się nam jako osoba mocno zaangażowana we wszelkie reformy i działania. Jego fachowość i wysokie kwa­lifikacje znalazły szybko uznanie w miejscowych kręgach.

            Warto dodać, że z małżeństwa z Marią z domu Dziannot, rodem z Jordanowa, Adolf Juliusz Stapf miał cztery córki i sześciu synów, z których dwaj: Tadeusz i Roman, kontynuowali zawód ojca. Stapf zmarł w wieku 58 lat 20 sierpnia 1920 roku, w swoim domu przy ulicy Klikowskiej 6 (dziś Szopena). Przyczyną śmierci był rak żołądka. Zo­stał pochowany w rodzinnym grobowcu na Starym Cmentarzu w Tar­nowie.

            Adolf Juliusz Stapf jest także autorem projektów licznych budow­li sakralnych zbudowanych na terenie diecezji tarnowskiej, zaprojektowanych w stylu neogotyckim. Z roku 1886 pochodzi projekt neogo­tyckiej kapliczki w Tuchowie. Większe kościelne budowle projekto­wał nieco później. Z dotychczasowych badań na ten temat wiadomo, że wiatach 1906-1909 (lub 1911) zbudowano według projektu Stap­fa neogotycki kościół w Łękawicy, następnie w latach 1911-1912 kościół w Trzetrzewine. W dalszych latach projektowany przezeń kościół w Szynwałdzie (1911-1918), w Zdrochcu (1912-1913), i Cikowicach (1913-1918). W 1923 roku, już po śmierci architekta, wzniesiono we­dług jego projektu, neogotycki kościół w Stróżach.

 

Kościoły autorstwa Adolfa Juliusza Stapfa

 

         Adolf Juliusz Stapf jest autorem pla­nów siedmiu kościołów znajdujących się na terenie obecnej diecezji tar­nowskiej. W kolejności chronologicznej pierwszym tu jego dziełem była świątynia w Lubczy (1895-1900) a następnie kościół w Łę­kawicy (1906-1909 albo 1911). Z kolei w Trzetrzewinie (1911-1912), w Szynwałdzie (1911-1918), w Zdrochcu (1912-1913) i w Cikowicach (1913-1918), na końcu zaś, już po jego śmierci, zrealizowano projekt kościoła w Stróżach (1923).

            Wszystkie te zaprojektowane i wybudowane kościoły, których autorem był Stapf, to neogotyckie i murowane z cegły świątynie, posia­dające też elementy eklektyczne. Ponadto, jeśli idzie o rzut poziomy i ukształtowanie bryły, prawie wszystkie są do siebie bardzo podobne a niekiedy nawet identyczne. Są zazwyczaj jednonawowe, zbudowane na planie krzyża podłużnego. Charakter taki nadają im kaplice boczne, pełniące jakby rolę transeptu. Kaplice są zakończenie charakterystycz­ną ścianą prostą. Prawie wszystkie zostały pokryte dachami siodłowy­mi o krzyżujących się kalenicach, gdzie na ich przecięciu umieszczono wieżyczkę na sygnaturkę nakrytą ośmioboczną iglicą. Tak jest w Trze­trzewinie, Zdrochcu i Cikowicach. Kościół w Łę­kawicy posiada dach siodłowy, zaś wieżyczka na sygnaturkę zo­stała umieszczona na granicy nawy i prezbiterium. Kościół w Stróżach nie posiada wieżyczki z sygnaturką.

            Warto zauważyć, że Stapf tylko w trzech w zaprojek­towanych przez siebie świątyniach, zastosował wspinające się w górę i charakterystyczne dla neogotyku smukłe wieże. Na ogół stara się je lo­kalizować od frontu, na osi kościoła i zwykle licuje ona ze ściana fron­tową. Oprócz kościoła w Lubczy, podobnie usytuowane wieże zdobią jeszcze bryłę kościoła Szynwaładzie i w Stróżach. Wszyst­kie te zaprojektowane przez Stapfa wieże, zostały wybudowane na pla­nie kwadratu i ubogacone zostały w detale architektoniczne.

            Warto też dodać, że w przypadku kościoła w Szynwaładzie i Stróżach, tuż przy wieży frontowej Stapf zaprojektował też przylegającą do niej okrągłą wieżyczkę. Ta­kie wieżyczki zastosował on także w kościele w Łękawicy i Cikowicach, gdzie zostały one dobudowane do dość wysokiej przybudówki, pełnią­cej w tym wypadku rodzaj kruchty, z wejściem głównym do wnętrza kościoła. Wszystkie te okrągłe przybudówki służą jako klatka schodowa na chór muzyczny.

            Kościoły zaprojektowane przez Stapfa, o czym już mówiliśmy wy­żej, to świątynie neogotyckie. Absyda tych świątyń kończy się zwykle trójboczną ścianą. Kościół w Lubczy jako świątynia trójnawowa, posia­da prezbiterium węższe od korpusu. Taki sam układ posiada także ko­ściół w Szynwaładzie. Podobne zwężenie prezbiterium posiadają jedno-nawowe kościoły w Łękawicy i Stróżach. W pozostałych, czyli w Trzetrzewinie, w Zdrochcu i w Cikowicach, prezbiterium ma tę samą szero­kość co i nawa.